Good Company

Uitdaging cradle to cradle ligt in haalbaarheid

Cradle to cradle (C2C) is veel meer dan ‘CO2’ of ‘klimaatneutraal’. Cradle to cradle is een bijzondere theorie, die uitgaat van de upcycling van producten. Daarmee is er een nieuwe benadering van het gebruik van onze bronnen en de manier waarop mensen zouden kunnen consumeren gecreëerd. Velen reageren enthousiast, Braungart en McDonaugh worden overal ter wereld ingehuurd om C2C-projecten te begeleiden. 
Ook Good Company is enthousiast, niet alleen over de theorie zelf, maar ook over het feit dat veel mensen onder invloed van nieuwe geluiden serieus met duurzaamheid aan de slag gaan. C2C biedt kansen en mogelijkheden, mits goed uitgevoerd. En daar zit wat Good Company betreft dan ook meteen het risico: de cirkels waarin bedrijven C2C nu proberen nu gestalte te geven, zijn in de ogen van Good Company te groot. Goede C2C-voorbeelden als de Ford-fabriek en nieuwe Chinese woonwijken zijn heel ambitieus, maar gelden opeens als maatstaf voor de mate waarin C2C zou moeten worden bedreven. Maar met deze ambitie is het afbreukrisico des te groter. De basis ligt bij de ontwerpfase, van waaruit in een kleine cirkel een product cradle to cradle zou kunnen worden geproduceerd.

Concretisering
Het creëren van een goedwerkende, kleine productcirkel is een uitdaging op zich, zoals Braungart en McDonough ook beschrijven in hun boek. Dat aspect van hun theorie lijkt echter voorbij te gaan aan de massa. Volgens Good Company moet in de eerste plaats vooral goed in kaart worden gebracht om welke producten het allemaal gaat. En wat is dan vervolgens haalbaar? Nu is de productielijn van een product nog lineair: van grondstof naar halffabricaat naar eindproduct naar afval. Bij C2C worden deze producten nooit afval en wordt de levensduur van een product dus een ware circulaire cyclus, en geen ‘afbraakproces’. Producten blijven daarmee altijd terugkomen in de biologische of technologische kringloop.
Als je een goedwerkende cirkel wilt creëren, moeten betrokken producenten die samenvallen in een cirkel elkaar makkelijk kunnen vinden. Deel 1 van de aflevering van Tegenlicht liet zien hoe een Zwitserse stoffenfabrikant wereldwijd moest zoeken om C2C-kleurstoffen te vinden. Het internet als communicatiemedium zou een cruciale functie moeten gaan vervullen in het bij elkaar brengen van producten om tot ultieme cirkels te komen: de C2C-marktplaats.
In de derde plaats moet de keten zelf ook duurzaam zijn. Nu nog is een eindproduct vaak maar 5% van de daadwerkelijke berg aan bronnen en producten die gebruikt moet worden om tot datzelfde product te komen: dat betekent dus 95% restafval. Of zoals bij Ford: vroeger kostte het produceren van een 1500 kilo wegende auto vele malen zoveel aan grondstoffen en energie. De toekomst moet worden dat het produceren van producten geen belachelijke hoeveelheden restafval oplevert, maar helemaal niets meer!

Faciliterend en pro-actief
De manier van denken bij rijksoverheid, provincies en gemeentes is vaak reactief, daar waar die pro-actief zou moeten zijn. Nu is het bijvoorbeeld nog niet toegestaan afval over de provinciegrenzen te vervoeren, en zijn er op het gebied van milieu, volksgezondheid en veiligheid veel wet- en regelhindernissen. Daarnaast is het voor bedrijven in een bepaalde keten moeilijk met elkaar in contact te treden en afspraken te maken zonder meteen de verdenking over zich af te roepen, denk bijvoorbeeld aan de bouwwereld. Door ook zelf in te zien dat C2C een integrale beleidmaatregel kan worden die departement-overschrijdend is en dus op die manier ook moet worden ingestoken bij de verschillende overheden, zou het in Nederland pas echt interessant worden om aan C2C te doen.
Ten slotte liggen er vele mogelijkheden op het gebied van onderzoek en research. Kenniseconomie Nederland zou kennisinstituten en universiteiten moeten stimuleren heel veel onderzoek naar dit onderwerp te doen, waarbij helder wordt wie tot welke cirkel kan behoren en waar C2C op grote schaal haalbaar is. Zonder degelijk onderzoek wordt C2C een wassen neus, een prachtige onhaalbare theorie die zelf niet duurzaam is.

Eleonoor Hintzen, Ruben Geradts en Alexander Rengers, consultants bij Good Company.