Good Company

Naar een modern kunstbedrijf

Het subsidiestelsel voor de Nederlandse kunstensector is wederom onderdeel van het maatschappelijk debat. Bij veel voorstellen blijft de individuele kunstinstelling echter afhankelijk van één pot geld van één ministerie.

Parallel aan de voorstellen om op sectorniveau verbeteringen door te voeren, zou ingezet moeten worden op het stimuleren van meer ondernemerschap. Opdat kunsteninstellingen grotere zelfredzaamheid kunnen realiseren, resulterend in duurzame continuïteit. Dit ondernemerschap betekent overigens geenszins concessies doen op het artistieke vlak.

De wereldwijde vreugde die de verkiezingsuitslag in de Verenigde Staten teweeg bracht, kondigt een nieuw post-Bush-tijdperk aan. Hierin maken we met zijn allen de samenleving. Individuen en organisaties worden aangesproken en gestimuleerd om eigen verantwoordelijkheid te nemen om vanuit eigen kracht een nuttige bijdrage te leveren. Deze opdracht vraagt maatschappelijk verantwoord gedrag. Ook culturele instellingen ontlopen deze dans niet. Yes we can!
Het wiel hoeft gelukkig niet volledig opnieuw te worden uitgevonden. Voor maatschappelijk verantwoord ondernemerschap geeft de private sector inspiratie.

De aandacht voor maatschappelijk verantwoord of duurzaam ondernemen groeit sinds de Brent Spar affaire van Shell en de Birma-affaire van Heineken eind vorige eeuw jaarlijks. Tegenwoordig tracht een groeiend aantal bedrijven invulling te geven aan dergelijk ondernemen. Dit vraagt om zelfonderzoek, naar het eigen kunnen, naar de maatschappelijke relevantie van het eigen bestaan en naar de consequenties. Tegelijkertijd vereist het een continue externe oriëntatie naar allerlei stakeholders als klanten, leveranciers, medewerkers, overheden en andere relevante organisaties.

Steeds weer blijkt deze combinatie van zelfreflectie en een wijde blik naar buiten te resulteren in inzicht in maatschappelijke betekenis, het vergroten van maatschappelijk draagvlak (‘licence to operate’) en inventiviteit en innovativiteit op het gebied van processen, product of dienstverlening en/of het aanboren van nieuwe markten.

Gezien de dagelijkse mediaberichten over ontwikkelingen en initiatieven op dit gebied in de publieke én private sector, is het opmerkelijk dat de culturele sector zo stil blijft over deze wereldwijde trend. Hierdoor worden kansen gemist die de continuïteit van de instelling en de sector als geheel ten goede komen. 

Moderne kunstbedrijven hebben met hun aanbod en bestaan namelijk meer te bieden dan enkel de getoonde kunst. Ze beïnvloeden maatschappelijke thema’s als creatieve industrie, onderwijs,  integratie, toerisme, country- of citymarketing en/of cultuurbehoud. Hiernaast zijn kernkwaliteiten aanwezig als empowerment, creëren van medewerkerbetrokkenheid, creativiteit en inventiviteit.

Maatschappelijk verantwoord cultureel ondernemerschap (MVCO) dwingt verder te kijken dan bestaande doelgroepen. Door proactief toegankelijk te willen zijn voor andere groepen uit de samenleving en inventieve partnerships worden nieuwe doelgroepen bereikbaar en de bezettingsgraad verhoogd. Dit levert directe winst op, en indirect via de matchingsregeling van minister Plasterk. Ook  blijken ‘cultural creatives’ (15% van de Nederlandse consumenten die meer dan gemiddeld geïnteresseerd is in kunst en cultuur) een verhoogde aandacht te hebben voor het maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) van de organisaties van wiens diensten zij gebruik maakt.

MVCO biedt tevens meerwaarde aan bestaande of toekomstige partnerships. Bedrijven kunnen meer bieden dan directe financiële ondersteuning. Cultuurbedrijven meer dan enkel ‘hospitality’ of reputatie.

De Nederlandse culturele sector heeft zich op het artistieke vlak door eigenzinnigheid, alertheid en vooroplopen (inter)nationaal bewezen. Cultuurbedrijven zouden deze ‘gouden’ ingrediënten reflectief moeten toepassen. MVCO zal concurrentievoordeel opleveren en een (inter)nationale voortrekkersrol.
Kortom, maatschappelijk verantwoord cultureel ondernemen, het managementmodel voor een culturele instelling van de 21ste eeuw.

Voor vragen of reacties, kunt u contact opnemen met Ruben Geradts- Ter Linden, geradts@goodcompany.nl of bel 033-4892089.