Good Company

Afval is voedsel - voedsel is afval

Afval is voedsel – voedsel is afval

Gangbaar is om afval als eh, als afval te beschouwen. Het alternatief is: afval als voedsel zien. Een versleten vloerbedekking gaat niet naar de vuilstort, maar is grondstof voor nieuwe vloerbedekking. Dit zgn. cradle to cradle principe vervangt rechte lijnen (producten maken, verbruiken en afdanken) door cirkels (producten maken, gebruiken en hergebruiken). Bedrijven kunnen het ‘voedsel’ ook uitwisselen in regionale materialenbanken. Dan begint het plastic van een cradle to cradle stoel een tweede leven als koffiezetapparaat. In Nederland verkennen o.a. Philips, Akzo, DSM en Desso de mogelijkheden van zo’n systeem.  Dat afval voedsel is, betekent niet dat voedsel geen afval meer is….

Deze maand verscheen een schrikbarend rapport van de Landbouw- en Voedselorganisatie van de VN (FAO). Daarin staat dat ruwweg een derde deel  van het voedsel dat voor menselijke consumptie is bestemd, verloren gaat. Dit komt neer op 1,3 miljard ton voedsel per jaar. Hierdoor gaat ook de enorme hoeveelheid natuurlijke hulpbronnen verloren, die is gebruikt om het voedsel te produceren (1 kilo rundvlees = 15.500 liter water). Tel daar de broeikasgasemissies bij op die veroorzaakt worden door de productie van voedsel dat nooit in de magen van mensen terecht komt en de omvang van het probleem van voedselverspilling wordt duidelijk. 

Voor een deel bereiken voedselvoorraden nooit de consument. Ze vallen ergens onderweg  in de verwerkingsketen uit de boot. Zo willen supermarkten dat een banaan krom en een wortel recht is. Door die (louter esthetische) eis blijven boeren met kromme wortels met hun voorraad zitten. Op zijn best worden ze tot veevoer verwerkt. Van het voedsel dat wél de consument bereikt, wordt in Europa en Noord-Amerika jaarlijks per hoofd van de bevolking 95-115 kilo weggegooid. De meeste mensen wegen minder en gooien dus elk jaar meer dan hun eigen lichaamsgewicht aan voedsel weg. In Nederland gaat het daarbij, zo blijkt uit onderzoek, vooral om verse, onbewerkte waren zoals groente, fruit en brood. Dat gebeurt door consumenten thuis en in (bedrijfs)restaurants. In een van de vestigingen van het ministerie van Economie, Landbouw & Innovatie verdwijnen bijvoorbeeld per jaar 10.000 belegde broodjes in de afvalemmer.  Zonde van het eten, maar ook van het geld. Volgens schattingen verdwijnt bij de Nederlandse consument minimaal € 2,4 miljard aan voedselwaarde  en gaat er in ketens nog eens voor een bedrag van € 2 miljard verloren. Valt daar iets aan te doen?  

SAB Catering, een bedrijf dat duurzame ontwikkeling serieus neemt zonder te vervallen in gladde pr, onderzocht met en bij een klant hoe de catering kan worden verbeterd. Dat leidde op het onderdeel van voedselverspilling tot een aantal maatregelen, die het derving percentage tot beneden de 4% verlaagden. In plaats van overjarig fruit weg te gooien, maakt men daar bijvoorbeeld heerlijke smoothies van (restverwerking). Ook door een minder diep assortiment wordt er minder verspild. Dit vraagt iets van de lunchgasten. Die moeten accepteren dat er geen vijf maar drie soorten beleg in de koelvitrine liggen. Een ander heikel punt is de eis dat ook in het laatste halfuur dat het bedrijfsrestaurant open is, 90% van het assortiment beschikbaar moet zijn. Dit is weliswaar een gangbare eis in de cateringbranche, maar als in dat laatste halfuur maar een klein deel wordt afgenomen, verdwijnt de rest al snel in de vuilnisbak. Want een opgewarmde kroket kun je niet de volgende dag opnieuw gebruiken. Afgewerkte frituurolie laat SAB Catering overigens bij haar klanten ophalen en verwerken tot biodiesel. Daarmee zijn we weer terug bij het begin, want hier wordt afval wél weer voedsel!

Herman Verhagen